Powtórzonego Prawa 15

Rozdział 15

אמִקֵּ֥ץMikkeitsשֶֽׁבַע־Shevaשָׁנִ֖יםShanimתַּעֲשֶׂ֥הTaasehשְׁמִטָּֽה׃Shemitta

1Po upływie siedmiu lat urządzaj odpuszczenie.

בוְזֶה֮Vezehדְּבַ֣רDevarהַשְּׁמִטָּה֒Hashshemittaשָׁמ֗וֹטShamotכָּל־Kolבַּ֙עַל֙Baalמַשֵּׁ֣הMashshehיָד֔וֹYadoאֲשֶׁ֥רAsherיַשֶּׁ֖הYashshehבְּרֵעֵ֑הוּBereieihuלֹֽא־Loיִגֹּ֤שׂYiggosאֶת־Etרֵעֵ֙הוּ֙Reieihuוְאֶת־Veetאָחִ֔יוAkhivכִּֽי־Kiקָרָ֥אKaraשְׁמִטָּ֖הShemittaלַֽיהוָֽה׃La-Adonai

2A oto sposób odpuszczenia: odpuszczać ma każdy wierzyciel wierzytelność swoję, którą wypożyczył bliźniemu swemu; nie będzie nalegał na bliźniego i na brata swego, gdy ogłoszono odpuszczenie gwoli Wiekuistemu.

גאֶת־Etהַנָּכְרִ֖יHannakheriתִּגֹּ֑שׂTiggosוַאֲשֶׁ֨רVaasherיִהְיֶ֥הYihyehלְךָ֛Lekhaאֶת־Etאָחִ֖יךָAkhikhaתַּשְׁמֵ֥טTashmeitיָדֶֽךָ׃Yadekha

3Na cudzoziemca możesz nalegać, ale co masz u brata twego, odpuści ręka twoja.

דאֶ֕פֶסEfesכִּ֛יKiלֹ֥אLoיִֽהְיֶה־Yihyehבְּךָ֖Bekhaאֶבְי֑וֹןEvyonכִּֽי־Kiבָרֵ֤ךְVareikhיְבָֽרֶכְךָ֙Yevarekhkhaיְהוָ֔הAdonaiבָּאָ֕רֶץBaaretsאֲשֶׁר֙Asherיְהוָ֣הAdonaiאֱלֹהֶ֔יךָEloheikhaנֹֽתֵן־Noteinלְךָ֥Lekhaנַחֲלָ֖הNakhalaלְרִשְׁתָּֽהּ׃Lerishtah

4Tylko że nie powinien być wpośród ciebie ubogi; gdyż błogosławić ci będzie Wiekuisty na ziemi, którą Wiekuisty, Bóg twój, oddaje tobie w posiadanie, abyś władał nią,

הרַ֚קRakאִם־Imשָׁמ֣וֹעַShamoaתִּשְׁמַ֔עTishmaבְּק֖וֹלBekolיְהוָ֣הAdonaiאֱלֹהֶ֑יךָEloheikhaלִשְׁמֹ֤רLishmorלַעֲשׂוֹת֙Laasotאֶת־Etכָּל־Kolהַמִּצְוָ֣הHammitsvaהַזֹּ֔אתHazzotאֲשֶׁ֛רAsherאָנֹכִ֥יAnokhiמְצַוְּךָ֖Metsavvekhaהַיּֽוֹם׃Hayyom

5Jeżeli tylko słuchać będziesz głosu Wiekuistego, Boga twojego, starając się spełniać wszystkie te przykazania, które przykazuję ci dzisiaj;

וכִּֽי־Kiיְהוָ֤הAdonaiאֱלֹהֶ֙יךָ֙Eloheikhaבֵּֽרַכְךָ֔Beirakhkhaכַּאֲשֶׁ֖רKaasherדִּבֶּר־Dibberלָ֑ךְLakhוְהַֽעֲבַטְתָּ֞Vehaavattaגּוֹיִ֣םGoyimרַבִּ֗יםRabbimוְאַתָּה֙Veattaלֹ֣אLoתַעֲבֹ֔טTaavotוּמָֽשַׁלְתָּ֙Umashaltaבְּגוֹיִ֣םBegoyimרַבִּ֔יםRabbimוּבְךָ֖Uvekhaלֹ֥אLoיִמְשֹֽׁלוּ׃Yimsholu(ס)(s)

6Albowiem Wiekuisty, Bóg twój, pobłogosławiłby ci, jako ci przyrzekł, i byłbyś wypożyczał wielu narodom, a sam nie zapożyczał, i byłbyś panował nad wielu narodami, a nad tobą by nie panowały!

זכִּֽי־Kiיִהְיֶה֩Yihyehבְךָ֨Vekhaאֶבְי֜וֹןEvyonמֵאַחַ֤דMeiakhadאַחֶ֙יךָ֙Akheikhaבְּאַחַ֣דBeakhadשְׁעָרֶ֔יךָSheareikhaבְּאַ֨רְצְךָ֔Beartsekhaאֲשֶׁר־Asherיְהוָ֥הAdonaiאֱלֹהֶ֖יךָEloheikhaנֹתֵ֣ןNoteinלָ֑ךְLakhלֹ֧אLoתְאַמֵּ֣ץTeammeitsאֶת־Etלְבָבְךָ֗Levavekhaוְלֹ֤אVeloתִקְפֹּץ֙Tikpotsאֶת־Etיָ֣דְךָ֔Yadekhaמֵאָחִ֖יךָMeiakhikhaהָאֶבְיֽוֹן׃Haevyon

7Gdyby zaś był u ciebie ubogi, którykolwiek z braci twoich, w jedném z miast twoich, na ziemi twojej, którą Wiekuisty, Bóg twój, oddaje tobie - nie zatwardzaj serca swojego, ani zawieraj ręki twojej przed bratem twoim ubogim,

חכִּֽי־Kiפָתֹ֧חַFatoakhתִּפְתַּ֛חTiftakhאֶת־Etיָדְךָ֖Yadekhaל֑וֹLoוְהַעֲבֵט֙Vehaaveitתַּעֲבִיטֶ֔נּוּTaavitennuדֵּ֚יDeiמַחְסֹר֔וֹMakhsoroאֲשֶׁ֥רAsherיֶחְסַ֖רYekhsarלֽוֹ׃Lo

8Ale otwierać otwieraj mu rękę twoję, i pożyczać pożyczaj mu, w miarę potrzeby jego, czegoby mu niedostawało.

טהִשָּׁ֣מֶרHishshamerלְךָ֡Lekhaפֶּן־Penיִהְיֶ֣הYihyehדָבָר֩Davarעִם־Imלְבָבְךָ֨Levavekhaבְלִיַּ֜עַלVeliyyaalלֵאמֹ֗רLeimorקָֽרְבָ֣הKarevaשְׁנַֽת־Shenatהַשֶּׁבַע֮Hashshevaשְׁנַ֣תShenatהַשְּׁמִטָּה֒Hashshemittaוְרָעָ֣הVeraaעֵֽינְךָ֗Einekhaבְּאָחִ֙יךָ֙Beakhikhaהָֽאֶבְי֔וֹןHaevyonוְלֹ֥אVeloתִתֵּ֖ןTitteinל֑וֹLoוְקָרָ֤אVekaraעָלֶ֙יךָ֙Aleikhaאֶל־Elיְהוָ֔הAdonaiוְהָיָ֥הVehayaבְךָ֖Vekhaחֵֽטְא׃Kheit

9Strzeż się, aby nie powstała w sercu twojém myśl nikczemna, - żebyś miał powiedzieć: "Zbliża się rok siódmy, rok odpuszczenia!" - i nieżyczliwém by się stało oko twoje dla brata twojego ubogiego, i nie użyczyłbyś mu, a poskarżyłby się na ciebie przed Wiekuistym, i byłby grzech na tobie!

ינָת֤וֹןNatonתִּתֵּן֙Titteinל֔וֹLoוְלֹא־Veloיֵרַ֥עYeiraלְבָבְךָ֖Levavekhaבְּתִתְּךָ֣Betittekhaל֑וֹLoכִּ֞יKiבִּגְלַ֣לBiglal׀הַדָּבָ֣רHaddavarהַזֶּ֗הHazzehיְבָרֶכְךָ֙Yevarekhkhaיְהוָ֣הAdonaiאֱלֹהֶ֔יךָEloheikhaבְּכָֽל־Bekholמַעֲשֶׂ֔ךָMaasekhaוּבְכֹ֖לUvekholמִשְׁלַ֥חMishlakhיָדֶֽךָ׃Yadekha

10Dawać dawaj mu, i niechaj nie będzie niechętném serce twoje, gdy dawać mu będziesz; albowiem za to pobłogosławi cię Wiekuisty, Bóg twój, we wszystkich sprawach twoich, i w każdem przedsięwzięciu ręki twojej.

יאכִּ֛יKiלֹא־Loיֶחְדַּ֥לYekhdalאֶבְי֖וֹןEvyonמִקֶּ֣רֶבMikkerevהָאָ֑רֶץHaaretsעַל־Alכֵּ֞ןKeinאָנֹכִ֤יAnokhiמְצַוְּךָ֙Metsavvekhaלֵאמֹ֔רLeimorפָּ֠תֹחַPatoakhתִּפְתַּ֨חTiftakhאֶת־Etיָדְךָ֜Yadekhaלְאָחִ֧יךָLeakhikhaלַעֲנִיֶּ֛ךָLaaniyyekhaוּלְאֶבְיֹנְךָ֖Uleevyonekhaבְּאַרְצֶֽךָ׃Beartsekha(ס)(s)

11Ponieważ nie zbraknie ubogich na ziemi, przeto rozkazuję ci, mówiąc: otwierać otwieraj rękę twoję bratu twojemu, biednemu i ubogiemu twojemu na ziemi twojej!

יבכִּֽי־Kiיִמָּכֵ֨רYimmakheirלְךָ֜Lekhaאָחִ֣יךָAkhikhaהָֽעִבְרִ֗יHaivriא֚וֹOהָֽעִבְרִיָּ֔הHaivriyyaוַעֲבָֽדְךָ֖Vaavadekhaשֵׁ֣שׁSheishשָׁנִ֑יםShanimוּבַשָּׁנָה֙Uvashshanaהַשְּׁבִיעִ֔תHashsheviitתְּשַׁלְּחֶ֥נּוּTeshallekhennuחָפְשִׁ֖יKhofshiמֵעִמָּֽךְ׃Meiimmakh

12Jeżeliby był sprzedany tobie brat twój, Ibrejczyk, albo Ibrejka, to niechaj służy ci sześć lat, a roku siódmego wypuścisz go na wolność od siebie;

יגוְכִֽי־Vekhiתְשַׁלְּחֶ֥נּוּTeshallekhennuחָפְשִׁ֖יKhofshiמֵֽעִמָּ֑ךְMeiimmakhלֹ֥אLoתְשַׁלְּחֶ֖נּוּTeshallekhennuרֵיקָֽם׃Reikam

13Gdy zaś puścisz go wolno od siebie, nie puszczaj go z niczém.

ידהַעֲנֵ֤יקHaaneikתַּעֲנִיק֙Taanikל֔וֹLoמִצֹּ֣אנְךָ֔Mitstsonekhaוּמִֽגָּרְנְךָ֖Umiggornekhaוּמִיִּקְבֶ֑ךָUmiyyikvekhaאֲשֶׁ֧רAsherבֵּרַכְךָ֛Beirakhkhaיְהוָ֥הAdonaiאֱלֹהֶ֖יךָEloheikhaתִּתֶּן־Tittenלֽוֹ׃Lo

14Wyposażyć wyposażysz go z trzód twoich, i z gumna twego, i z tłoczni twojej: z tego, czem pobłogosławił cię Wiekuisty, Bóg twój, udzielisz mu.

טווְזָכַרְתָּ֗Vezakhartaכִּ֣יKiעֶ֤בֶדEvedהָיִ֙יתָ֙Hayitaבְּאֶ֣רֶץBeeretsמִצְרַ֔יִםMitsrayimוַֽיִּפְדְּךָ֖Vayyifdekhaיְהוָ֣הAdonaiאֱלֹהֶ֑יךָEloheikhaעַל־Alכֵּ֞ןKeinאָנֹכִ֧יAnokhiמְצַוְּךָ֛Metsavvekhaאֶת־Etהַדָּבָ֥רHaddavarהַזֶּ֖הHazzehהַיּֽוֹם׃Hayyom

15A pomnij, żeś niewolnikiem był w ziemi Micraim, a wyzwolił cię Wiekuisty, Bóg twój; przeto i nakazuję ci to dzisiaj.

טזוְהָיָה֙Vehayaכִּֽי־Kiיֹאמַ֣רYomarאֵלֶ֔יךָEileikhaלֹ֥אLoאֵצֵ֖אEitseiמֵעִמָּ֑ךְMeiimmakhכִּ֤יKiאֲהֵֽבְךָ֙Aheivekhaוְאֶת־Veetבֵּיתֶ֔ךָBeitekhaכִּי־Kiט֥וֹבTovל֖וֹLoעִמָּֽךְ׃Immakh

16Gdyby ci wszakże powiedział: "Nie pójdę od ciebie!" przeto, że umiłował ciebie i dom twój, i że mu dobrze przy tobie, -

יזוְלָקַחְתָּ֣Velakakhtaאֶת־Etהַמַּרְצֵ֗עַHammartseiaוְנָתַתָּ֤הVenatattaבְאָזְנוֹ֙Veoznoוּבַדֶּ֔לֶתUvaddeletוְהָיָ֥הVehayaלְךָ֖Lekhaעֶ֣בֶדEvedעוֹלָ֑םOlamוְאַ֥ףVeafלַאֲמָתְךָ֖Laamatekhaתַּעֲשֶׂה־Taasehכֵּֽן׃Kein

17Weźmiesz tedy szydło, i przekłujesz mu ucho do drzwi; i będzie on sługą twoim na zawsze; i służebnicy téż twojej uczynisz tak.

יחלֹא־Loיִקְשֶׁ֣הYikshehבְעֵינֶ֗ךָVeeinekhaבְּשַׁלֵּֽחֲךָ֙Beshalleikhakhaאֹת֤וֹOtoחָפְשִׁי֙Khofshiמֵֽעִמָּ֔ךְMeiimmakhכִּ֗יKiמִשְׁנֶה֙Mishnehשְׂכַ֣רSekharשָׂכִ֔ירSakhirעֲבָֽדְךָ֖Avadekhaשֵׁ֣שׁSheishשָׁנִ֑יםShanimוּבֵֽרַכְךָ֙Uveirakhkhaיְהוָ֣הAdonaiאֱלֹהֶ֔יךָEloheikhaבְּכֹ֖לBekholאֲשֶׁ֥רAsherתַּעֲשֶֽׂה׃Taaseh(פ)(f)

18Niechaj ci się to trudnem nie okaże, że go masz puścić wolno od siebie, gdyż podwójną płacę najemnika zasłużył u ciebie przez sześć lat; a pobłogosławi cię Wiekuisty, Bóg twój, we wszystkiem co przedsięweźmiesz.

יטכָּֽל־Kolהַבְּכ֡וֹרHabbekhorאֲשֶׁר֩Asherיִוָּלֵ֨דYivvaleidבִּבְקָרְךָ֤Bivkarekhaוּבְצֹֽאנְךָ֙Uvetsonekhaהַזָּכָ֔רHazzakharתַּקְדִּ֖ישׁTakdishלַיהוָ֣הLa-Adonaiאֱלֹהֶ֑יךָEloheikhaלֹ֤אLoתַעֲבֹד֙Taavodבִּבְכֹ֣רBivkhorשׁוֹרֶ֔ךָShorekhaוְלֹ֥אVeloתָגֹ֖זTagozבְּכ֥וֹרBekhorצֹאנֶֽךָ׃Tsonekha

19Wszelkie pierworodne, które się zrodzi z bydła twego, albo z trzody twojej, samce, poświęcisz Wiekuistemu, Bogu twemu: nie użyjesz do roboty pierworodnego wołu twojego, ani strzygł pierworodnych owiec twoich.

כלִפְנֵי֩Lifneiיְהוָ֨הAdonaiאֱלֹהֶ֤יךָEloheikhaתֹאכֲלֶ֙נּוּ֙Tokhalennuשָׁנָ֣הShanaבְשָׁנָ֔הVeshanaבַּמָּק֖וֹםBammakomאֲשֶׁר־Asherיִבְחַ֣רYivkharיְהוָ֑הAdonaiאַתָּ֖הAttaוּבֵיתֶֽךָ׃Uveitekha

20Przed obliczem Wiekuistego, Boga twojego, jadać je będziesz rokrocznie, na miejscu, które wybierze Wiekuisty, - ty i dom twój;

כאוְכִֽי־Vekhiיִהְיֶ֨הYihyehב֜וֹVoמ֗וּםMumפִּסֵּ֙חַ֙Pisseiakhא֣וֹOעִוֵּ֔רIvveirכֹּ֖לKolמ֣וּםMumרָ֑עRaלֹ֣אLoתִזְבָּחֶ֔נּוּTizbakhennuלַיהוָ֖הLa-Adonaiאֱלֹהֶֽיךָ׃Eloheikha

21Jeżeliby zaś była wada na niém, - jeżeliby chromem albo ślepem, albo z jakąkolwiek złą wadą było, nie zarzynaj go Wiekuistemu, Bogu twojemu.

כבבִּשְׁעָרֶ֖יךָBishareikhaתֹּאכֲלֶ֑נּוּTokhalennuהַטָּמֵ֤אHattameiוְהַטָּהוֹר֙Vehattahorיַחְדָּ֔וYakhdavכַּצְּבִ֖יKatstseviוְכָאַיָּֽל׃Vekhaayyal

22W bramach twoich jeść je możesz; nieczysty i czysty zarówno, - jako sarnę albo jelenia.

כגרַ֥קRakאֶת־Etדָּמ֖וֹDamoלֹ֣אLoתֹאכֵ֑לTokheilעַל־Alהָאָ֥רֶץHaaretsתִּשְׁפְּכֶ֖נּוּTishpekhennuכַּמָּֽיִם׃Kammayim(פ)(f)

23Tylko krwi jego pożywać nie będziesz, - na ziemię wylewaj ją jako wodę.

Czytaj komentarze do Powtórzonego Prawa 15

Raszi, Rambam, Ibn Ezra i więcej →

Poprzedni rozdział Następny rozdział